Nakrycie głowy biskupów krzyżówka – rozwiązanie i znaczenie

Rozwiązując krzyżówki, często spotykamy hasła związane z terminologią religijną. Jednym z takich popularnych haseł jest „nakrycie głowy biskupów”. Dla miłośników łamigłówek i osób zainteresowanych tematyką kościelną, poznanie prawidłowej odpowiedzi oraz zrozumienie znaczenia tego elementu stroju liturgicznego może być zarówno pomocne w rozwiązywaniu krzyżówek, jak i pouczające. W tym artykule przedstawiamy rozwiązanie hasła krzyżówkowego „nakrycie głowy biskupów” oraz przybliżamy historię i znaczenie tego wyjątkowego elementu stroju liturgicznego.

Co to jest nakrycie głowy biskupów w krzyżówkach?

W krzyżówkach hasło „nakrycie głowy biskupów” najczęściej ma dwa poprawne rozwiązania: „mitra” lub „infuła”. Oba te terminy odnoszą się do tego samego liturgicznego nakrycia głowy, które jest znakiem godności chrześcijańskich dostojników kościelnych. Mitra to pięcioliterowe słowo, które doskonale pasuje do wielu układów krzyżówkowych.

Mitra (z łacińskiego „przepaska na głowę, turban”) to wysokie, dwuczęściowe nakrycie głowy noszone przez biskupów, kardynałów, opatów i infułatów podczas sprawowania liturgii. Charakterystyczny kształt mitry składa się z dwóch wysokich, połączonych ze sobą trójkątów (zwanych cornua) z opadającymi z tyłu dwiema wstążkami (vittae). Termin „infuła” jest często używany zamiennie z mitrą, choć pierwotnie oznaczał opaskę noszoną przez kapłanów i westalki w starożytnym Rzymie.

W słownikach krzyżówkowych możemy znaleźć również inne określenia opisujące to samo hasło, takie jak „wysokie liturgiczne nakrycie głowy i znak godności chrześcijańskich dostojników kościelnych” czy „wysokie, dwuczłonowe nakrycie głowy biskupów, opatów, infułatów”. Wszystkie one prowadzą do tych samych rozwiązań: „mitra” lub „infuła”.

Nakrycie głowy biskupów – znaczenie i historia

Historia mitry jako nakrycia głowy biskupów sięga pierwszych wieków chrześcijaństwa. Pierwotnie biskupi przyjęli nakrycie głowy podobne do tego, którego w religii mojżeszowej używał arcykapłan. Była to ozdobna przepaska noszona na głowie, choć brak dokładnych relacji, jak wyglądało to nakrycie w tamtym okresie.

CZYTAJ  Święta Halina (Galina): Męczennica z Koryntu. Kim Była i Jej Życiorys

Ewolucja mitry na przestrzeni wieków

Pierwowzorem mitry w jej obecnej formie mógł być camelaucum (gr. καμιλαύκιον, kamiławka) – nakrycie głowy urzędników Cesarstwa Bizantyjskiego. W późnym okresie imperium stał się formą korony używanej przez cesarzy bizantyjskich i wysokich dostojników państwowych.

W Rzymie mitra była w użyciu od początków chrześcijaństwa, natomiast poza Wiecznym Miastem weszła do użytku około roku 1000. Pierwsze zapiski o używaniu mitry przez biskupów znajdują się w papieskiej bulli Leona IX z roku 1049. Od 1150 jej użycie rozprzestrzeniło się na wszystkie zachodnie prowincje kościelne.

Niegdyś w obrządku łacińskim rozróżniano trzy rodzaje infuł: pretiosa (drogocenna) – wykonana z jedwabiu, haftowana złotem lub srebrem i ozdobiona szlachetnymi kamieniami; auriphrygiata (złotem haftowana) – gładka, z niewielkimi haftami ze złota; oraz simplex – wykonana z białego adamaszku lub innej tkaniny jedwabnej, bez haftów, z czerwonymi frędzlami u wstążek.

Współcześnie mitry coraz częściej wykonuje się w kolorze liturgicznym wskazanym dla danej celebracji. Gdy biskup w czasie liturgii nie używa infuły, jeden z ministrantów przytrzymuje ją przez welon naramienny, który chroni szlachetną tkaninę przed zniszczeniem.

Inne hasła krzyżówkowe związane z religią

Dla miłośników krzyżówek, którzy często spotykają się z tematyką religijną, przydatna może być znajomość innych popularnych haseł z tej dziedziny. Poniżej przedstawiamy kilka często występujących haseł krzyżówkowych związanych z religią chrześcijańską i ich rozwiązania.

Pastorał – laska biskupia

Laska biskupia – PASTORAŁ. Jest to długa, ozdobna laska zakończona spiralnie zwiniętym szczytem, symbolizująca władzę pasterską biskupa. Pastorał nawiązuje do laski pasterskiej i symbolizuje rolę biskupa jako pasterza wiernych.

Piuska – małe nakrycie głowy duchownych

Małe nakrycie głowy papieża – PIUSKA. Jest to małe, okrągłe nakrycie głowy noszone przez duchownych katolickich. Kolor piuski zależy od rangi duchownego: biała dla papieża, czerwona dla kardynałów, fioletowa dla biskupów i czarna dla księży.

CZYTAJ  Św. Zuzanna: Czego Patronką? [Życiorys i Atrybuty]

Ornat – wierzchnia szata liturgiczna

Wierzchnia szata liturgiczna – ORNAT. Jest to wierzchnia, bogato zdobiona szata liturgiczna zakładana przez kapłana podczas sprawowania Mszy Świętej. Ornat występuje w różnych kolorach liturgicznych, zależnie od okresu roku kościelnego lub święta.

Tiara – potrójna korona papieska

Potrójna korona papieska – TIARA. Historyczne, ceremonialne nakrycie głowy papieży, składające się z trzech koron nałożonych na siebie. Symbolizowała ona potrójną władzę papieża: jako ojca królów, rządcę świata i zastępcę Chrystusa. Ostatnim papieżem, który został koronowany tiarą, był Paweł VI w 1963 roku.

Porównanie różnych nakryć głowy dostojników kościelnych

Inne popularne hasła krzyżówkowe związane z religią to: „szata liturgiczna diakona” (DALMATYKA), „biała szata chrzcielna” (ALBA), „pas liturgiczny” (CINGULUM), „nakrycie ramion kapłana” (STUŁA), czy „najwyższy dostojnik kościelny” (PAPIEŻ). Znajomość tych terminów może znacząco ułatwić rozwiązywanie krzyżówek o tematyce religijnej.

Podsumowanie wiedzy o nakryciu głowy biskupów

Biskupi w mitrach podczas uroczystości kościelnej

Rozwiązanie hasła krzyżówkowego „nakrycie głowy biskupów” to „mitra” lub „infuła”. Ten charakterystyczny element stroju liturgicznego ma bogatą historię sięgającą pierwszych wieków chrześcijaństwa. Z biegiem czasu mitra ewoluowała od prostej przepaski do ozdobnego, wysokiego nakrycia głowy, które stało się wyraźnym znakiem godności biskupiej.

Współcześnie mitry występują w różnych formach i kolorach, dostosowanych do okazji liturgicznych. Są one używane nie tylko w Kościele katolickim, ale również w Kościołach wschodnich, anglikańskich i niektórych luterańskich, choć ich forma może się różnić w zależności od tradycji.

Znajomość terminologii religijnej, w tym elementów stroju liturgicznego, może być nie tylko pomocna przy rozwiązywaniu krzyżówek, ale także wzbogaca naszą wiedzę o tradycjach i symbolice religijnej, która stanowi ważną część dziedzictwa kulturowego.

CZYTAJ  Święta Adrianna – Życiorys, Patronat i Znaczenie Imienia w Tradycji Katolickiej

Różne rodzaje mitr używanych w różnych obrządkach chrześcijańskich

Źródła

[1] Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/mitra;3941733.html

[2] Krzyzowka.net, https://krzyzowka.net/haslo-do-krzyzowki/nakrycie+g%C5%82owy+biskupa

[3] Polski-slownik.pl, https://polski-slownik.pl/hasla-do-krzyzowek.php?jak-sie-nazywa=wysokie_dwuczlonowe_nakrycie_glowy_biskupow_opatow_infulatow_infula

[4] Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mitra_(nakrycie_g%C5%82owy)