Dary Ducha Świętego to siedem nadprzyrodzonych dyspozycji duszy, które Duch Święty udziela wiernym przez sakramenty, uzdalniając ich do posłuszeństwa Bożym natchnieniom i prowadzenia głębokiego życia duchowego. Są to: mądrość, rozum, rada, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Boża. Katechizm Kościoła Katolickiego w numerach 1830-1831 naucza, że dary te dopełniają cnoty moralne i teologalne, czyniąc człowieka zdolnym do odpowiedzi na działanie Ducha Świętego w drodze do zbawienia.
Pełna lista siedmiu darów pochodzi z proroctwa Izajasza (Iz 11,2-3) i przez wieki była rozwijana przez Tradycję Kościoła, szczególnie przez św. Tomasza z Akwinu. Każdy dar pełni w życiu chrześcijanina inną rolę: jedne doskonalą rozum, inne kształtują wolę, inne porządkują relację człowieka z Bogiem i bliźnim. Dar mądrości pozwala oceniać rzeczy z perspektywy Bożej, dar rozumu pogłębia rozumienie prawd wiary, dar rady oświeca sumienie w trudnych wyborach, a dar bojaźni Bożej chroni przed grzechem ciężkim.
Niniejszy artykuł omawia każdy z siedmiu darów Ducha Świętego osobno, wyjaśnia ich biblijne źródła, odróżnia je od owoców Ducha Świętego i cnót teologalnych oraz wskazuje konkretne drogi ich rozwijania przez modlitwę, sakrament bierzmowania i czytanie Pisma Świętego.
Czym są dary Ducha Świętego w nauce Kościoła katolickiego?
Dary Ducha Świętego są nadprzyrodzonymi dyspozycjami duszy, które uzdalniają człowieka do posłuszeństwa natchnieniom Bożym i doskonalenia życia duchowego zgodnie z wolą Bożą. Nie są naturalnymi zdolnościami ani owocami samodzielnych wysiłków człowieka – są łaską uświęcającą, której źródłem jest wyłącznie Duch Święty.
Szerszy kontekst znajdziesz w przewodniku 9 Owoców Ducha Świętego z Listu do Galatów – znaczenie i opis.
Katechizm Kościoła Katolickiego w numerach 1830-1831 precyzuje, że dary Ducha Świętego „dopełniają i udoskonalają cnoty tych, którzy je otrzymują”. Dusza obdarzona tymi darami staje się zdolna nie tylko do wykonywania dobrych uczynków na poziomie ludzkim, lecz do działania pod bezpośrednim prowadzeniem Bożym, przekraczając ograniczenia naturalnego rozumu i woli. Posłuszeństwo Bogu staje się wówczas nie wysiłkiem, lecz owocem współpracy z łaską uświęcającą.
Katechizm wylicza siedem darów: mądrość, rozum, radę, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Bożą. Teologia katolicka ujmuje je jako trwałe dyspozycje, a nie chwilowe poruszenia uczuciowe – oznacza to, że dary te są obecne w duszy jako stałe wyposażenie duchowe, podobnie jak cnoty. Ich rzeczywiste działanie wymaga jednak otwartości człowieka, modlitwy i życia w stanie łaski uświęcającej. Sumienie człowieka prowadzonego przez Ducha Świętego rozpoznaje dobro pełniej i wybiera je pewniej.
Skąd pochodzi lista siedmiu darów Ducha Świętego?
Lista siedmiu darów Ducha Świętego pochodzi z proroctwa Izajasza (Iz 11,2-3) i przez Tradycję Kościoła, opierając się na tekście Wulgaty, stała się kanonicznym wykazem darów przyjętym w nauce katolickiej.
Tekst Izajasza opisywał Mesjasza spoczywającego na nim Ducha Bożego. Wulgata – łacińskie tłumaczenie Biblii dokonane przez św. Hieronima – wyróżniła w tym fragmencie siedem oddzielnych darów, podczas gdy tekst hebrajski wymienia ich sześć. Kanoniczny zestaw siedmiu darów utrwalił się w Tradycji Kościoła jako pełny i zamknięty, co potwierdziło nauczanie soborów i doktorów Kościoła.
Święty Tomasz z Akwinu, dominikański teolog żyjący w XIII wieku, przeprowadził systematyczną analizę darów Ducha Świętego w „Sumie teologicznej” (Ia-IIae, qq. 68-70). Wyjaśnił on relację między darami a cnotami, definiując dary jako stałe dyspozycje duszy uzdalniające do „wyższego sposobu działania” niż ten, do którego zdolny jest sam rozum ludzki. Nauka św. Tomasza z Akwinu stała się fundamentem nauczania Kościoła o darach aż do czasów współczesnych, włącznie z Katechizmem Kościoła Katolickiego.
Prorok Izajasz i starotestamentowe źródła listy darów
Fragment Iz 11,2-3 brzmi: „I spocznie na Nim Duch Pański: duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej. Będzie się On kochał w bojaźni Pańskiej”. Proroctwo to odnosiło się pierwotnie do oczekiwanego Mesjasza z rodu Dawida, na którym miał spocząć Duch Boży w pełni.
Kościół chrześcijański od pierwszych wieków interpretował ten fragment jako zapowiedź darów udzielanych wiernym przez Chrystusa za pośrednictwem Ducha Świętego. Tradycja Kościoła uznała, że dary dane Mesjaszowi w sposób doskonały przekazywane są ochrzczonym jako uczestnictwo w Jego namaszczeniu. Wulgata, dodając „pobożność” jako osobny dar, uzupełniła listę do liczby siedem, liczby symbolizującej w Biblii pełnię i doskonałość.
Kiedy człowiek otrzymuje dary Ducha Świętego?
Tak, człowiek otrzymuje dary Ducha Świętego już przez sakrament chrztu świętego, a sakrament bierzmowania wzmacnia i dopełnia ich działanie w duszy wiernego.
Przez chrzest Duch Święty zamieszkuje duszę po raz pierwszy, udzielając jej wraz z łaską uświęcającą wszystkich siedmiu darów jako trwałych dyspozycji. Bierzmowanie – sakrament dojrzałości chrześcijańskiej – nie dodaje nowych darów, lecz ugruntowuje ich działanie, czyniąc ochrzczonego „doskonałym chrześcijaninem i żołnierzem Chrystusowym”, jak ujmuje to klasyczna formuła katechetyczna. Sakrament bierzmowania jest więc momentem szczególnego wzmocnienia życia duchowego przez Ducha Świętego.
Katechizm Kościoła Katolickiego podkreśla, że sakrament bierzmowania jest ściśle związany z Pięćdziesiątnicą – wydarzeniem, w którym Duch Święty zstąpił na apostołów i dał im moc do głoszenia Ewangelii. Każdy bierzmowany uczestniczy w tym samym namaszczeniu Duchem i otrzymuje zdolność do świadectwa wiary w codziennym życiu. Dary Ducha Świętego nie działają jednak automatycznie – ich owocne działanie zależy od modlitwy i trwania w stanie łaski uświęcającej.
Dar mądrości – znaczenie i działanie w codziennym życiu
Dar mądrości jest nadprzyrodzoną zdolnością oceniania rzeczy, osób i wydarzeń z perspektywy Boga, co pozwala chrześcijaninowi wybierać dobro wieczne ponad dobra doczesne i doświadczać Boga jako najwyższej wartości.
Mądrość różni się od wiedzy czy inteligencji naturalnej: człowiek mądry w znaczeniu tego daru potrafi „smakować Boga” – łacińskie słowo „sapientia” (mądrość) pochodzi od „sapere”, oznaczającego właśnie smakowanie i doświadczanie. Dar mądrości prowadzi wiernego do kontemplacji, do modlitwy, która nie jest obowiązkiem, lecz pragnieniem duszy.
W praktyce dar mądrości działa wówczas, gdy człowiek stający wobec wyboru między sukcesem materialnym a uczciwością wybiera uczciwość bez wewnętrznego dramatu, bo widzi wartości w ich właściwej hierarchii. Innym przykładem jest spokój w obliczu cierpienia – mądrość pozwala dostrzec sens prób w perspektywie zbawienia. Święty Augustyn z Hippony opisywał ten stan jako „nasze serce jest niespokojne, dopóki nie spocznie w Tobie” – dar mądrości jest właśnie tą dyspozycją duszy, która kieruje serce ku Bogu jako jedynemu trwałemu oparciu. Więcej o duchowej drodze ku Bogu można znaleźć w życiorysie św. Augustyna z Hippony.
Dar mądrości działa szczególnie wyraźnie w życiu duchowym osób regularnie przyjmujących sakramenty i oddanych modlitwie kontemplacyjnej.
Dar rozumu – zdolność głębokiego poznania prawd wiary
Dar rozumu jest nadprzyrodzoną zdolnością głębokiego przenikania prawd wiary, umożliwiającą wiernemu rozumienie tajemnic Bożych w sposób przekraczający możliwości samego intelektu ludzkiego.
Dar rozumu nie jest tożsamy z inteligencją naturalną ani z teologiczną wiedzą nabytą przez studia. Człowiek o przeciętnych zdolnościach intelektualnych może otrzymać od Ducha Świętego głębsze rozumienie tajemnicy Trójcy Świętej niż wybitny uczony działający bez łaski uświęcającej. Dar ten doskonali cnoty wiary, pozwalając jej przekształcić się ze ślepego posłuszeństwa w żywe, wewnętrznie uzasadnione wyznanie.
W praktyce dar rozumu objawia się jako nagłe, głębokie pojmowanie sensu fragmentu Pisma Świętego podczas lectio divina, lub jako przeniknięcie sensu obrzędu liturgicznego, który dotąd był jedynie formą zewnętrzną. Duch Święty oświeca wówczas duszę od wewnątrz, a czytanie Pisma Świętego staje się spotkaniem z żywym słowem Bożym, a nie tylko analizą tekstu. Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje, że dar rozumu jest potrzebny każdemu wiernemu, nie tylko teologom – bo każdy ochrzczony jest powołany do głębokiego życia duchowego, nie tylko do jego powierzchownej praktyki.
Dar rady – rozeznawanie woli Bożej w trudnych wyborach
Dar rady jest Bożym oświeceniem sumienia, które uzdalnia chrześcijanina do trafnego rozeznawania woli Bożej w konkretnych, moralnie trudnych sytuacjach życia.
Każdy człowiek doświadcza sytuacji, w których Dekalog i zasady moralne nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie „co konkretnie powinienem teraz zrobić?”. Dar rady wypełnia tę przestrzeń – nie przez zastąpienie sumienia, lecz przez jego Boże oświecenie. Sumienie prowadzone przez dar rady działa szybciej, pewniej i trafniej niż sumienie opierające się wyłącznie na naturalnym rozumowaniu moralnym.
Przykładem działania daru rady jest lekarz stojący przed dylematem etycznym, który w modlitwie otrzymuje jasność decyzji niemożliwą do wyprowadzenia z samej logiki. Albo rodzic rozpoznający właściwą granicę między miłosierdziem a wymaganiem wobec dziecka. Dar rady jest szczególnie związany z Dziesięcioma Przykazaniami Bożymi jako ramą moralną, wewnątrz której Duch Święty oświeca konkretne wybory życiowe.
Święta Teresa z Lisieux, doktor Kościoła, opisywała ten dar jako „małą drogę” – zdolność rozpoznawania woli Bożej w małych, codziennych sprawach, a nie tylko w wielkich momentach życia. Dar rady czyni modlitwę rozmową z Bogiem, który rzeczywiście prowadzi.
Dar męstwa – siła do wyznawania wiary i przezwyciężania zła
Dar męstwa jest nadprzyrodzoną siłą woli, która uzdalnia chrześcijanina do wytrwałego wyznawania wiary i przezwyciężania przeszkód, strachu i pokus – aż do ofiary z życia włącznie.
Dar męstwa różni się od naturalnej odwagi: opiera się nie na temperamencie ani na pewności siebie, lecz na ufności w moc Ducha Świętego. Historia Kościoła dostarcza tysięcy przykładów działania tego daru – od pierwszych chrześcijan areny rzymskiej, przez średniowiecznych misjonarzy, aż po męczenników XX i XXI wieku. Dar ten uzdalniał ludzi fizycznie słabych i wewnętrznie bojaźliwych do heroicznego wyznania wiary.
W Polsce szczególnie wymownym świadkiem działania daru męstwa jest św. Stanisław ze Szczepanowa, biskup krakowski, który zginął za obroną praw moralnych przed królem Bolesławem Szczodrym. Jego życie pokazuje, że dar męstwa nie jest afektem emocjonalnym, lecz trwałą dyspozycją duszy, która działa niezależnie od lęku. Lęk może być obecny – dar męstwa nie usuwa strachu, lecz uzdalnia do działania mimo niego.
W codziennym życiu duchowym dar męstwa pozwala wyznawać wiarę w środowisku nieprzychylnym, trwać w modlitwie i sakramentach mimo zmęczenia, opierać się pokusom i nie godzić się na kompromis ze złem moralnym. Sakrament bierzmowania jest momentem szczególnego wzmocnienia tego daru w duszy wiernego.
Dar umiejętności – właściwa ocena rzeczy stworzonych
Dar umiejętności jest nadprzyrodzoną zdolnością właściwej oceny wartości rzeczy stworzonych w perspektywie zbawienia, co uzdolnia chrześcijanina do wolności od nieuporządkowanych przywiązań do dóbr materialnych i doczesnych.
Dar umiejętności różni się od daru mądrości subtelną, lecz istotną różnicą: mądrość kieruje ku Bogu jako najwyższemu dobru, a umiejętność rozpoznaje właściwe miejsce stworzeń – nie potępia ich jako złych, lecz ocenia je trzeźwo, bez iluzji i bez przesady. Człowiek obdarowany umiejętnością nie ucieka od świata, lecz używa dóbr stworzonych z właściwym dystansem, wiedząc, że żadne z nich nie jest ostatecznym celem życia.
Praktycznym działaniem daru umiejętności jest rozpoznanie, że przyjaźń, zdrowie, pieniądze czy wiedza są darami Bożymi, ale nie absolututami – ich utrata nie niszczy sensu życia. Dar ten chroni przed bałwochwalstwem w jego nowoczesnych formach: kultem sukcesu, obsesją zdrowia, uzależnieniem od uznania innych. Katechizm Kościoła Katolickiego podkreśla, że życie duchowe i zbawienie wymagają właściwego porządkowania wartości, a dar umiejętności jest tą dyspozycją, która ten porządek utrzymuje.
Dar pobożności – synowska miłość i cześć wobec Boga
Dar pobożności jest nadprzyrodzoną dyspozycją duszy, która kształtuje synowską relację z Bogiem – relację opartą na miłości, a nie tylko na obowiązku – oraz promieniuje na relacje z bliźnimi traktowanymi jako dzieci tego samego Ojca.
Dar pobożności uzdalnia do modlitwy nie jako ceremonii czy obowiązku, lecz jako rozmowy syna z kochającym Ojcem. Człowiek obdarowany pobożnością modli się naturalnie, a modlitwa liturgiczna i prywatna są dla niego potrzebą duszy, a nie ciężarem. Duch Święty działa przez ten dar, wlewając w serce wiernego „ducha przybrania za synów, w którym wołamy: Abba, Ojcze!” (Rz 8,15).
Pobożność jako dar różni się od pobożności jako cnoty: cnota pobożności może być ćwiczona siłą woli i nawyku, natomiast dar pobożności jest bezpośrednim działaniem Ducha Świętego, który sprawia, że relacja z Bogiem staje się żywa, spontaniczna i radosna. W Katechizmie Kościoła Katolickiego dar pobożności jest wskazywany jako jeden z fundamentów liturgii i życia sakramentalnego – Kościół modli się i sprawuje sakramenty nie z przymusu, lecz z miłości do Boga.
Dar pobożności kształtuje również postawę wobec bliźnich: człowiek widzący w innych dzieci Boga traktuje ich z szacunkiem i miłosierdziem, co jest bezpośrednim owocem tego daru w życiu społecznym i wspólnotowym.
Dar bojaźni Bożej – szacunek i unikanie grzechu
Dar bojaźni Bożej jest szacunkiem i czcią wobec Boga, który chroni chrześcijanina przed grzechem nie przez lęk przed karą, lecz przez miłosne pragnienie nieodłączenia się od Boga przez grzech ciężki.
Teologia katolicka rozróżnia dwa rodzaje bojaźni: bojaźń służebną (łac. timor servilis), która unika grzechu ze strachu przed piekłem, oraz bojaźń synowską (łac. timor filialis), która unika grzechu z miłości do Boga i z lęku przed zranieniem tej relacji. Dar bojaźni Bożej jest właśnie bojaźnią synowską – nie paraliżującym strachem, lecz czułą troską o nieprzerwane trwanie w relacji z Bogiem.
Dar bojaźni Bożej jest ściśle powiązany z pierwszym przykazaniem Bożym – „Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną” – które wyraża właśnie tę wyłączność miłości i czci należnej Bogu. Człowiek obdarowany bojaźnią Bożą unika grzechu śmiertelnego instynktownie, podobnie jak kochające dziecko unika czynów, które zraniłyby jego rodzica. Sumienie człowieka prowadzonego przez ten dar jest wrażliwe i szybko reaguje na pokusy.
Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje, że dar bojaźni Bożej jest „początkiem mądrości” (Ps 111,10) i dlatego bywa umieszczany na końcu listy darów jako jej fundament i wstęp do działania pozostałych.
Jak dary Ducha Świętego różnią się od owoców Ducha Świętego?
Dary Ducha Świętego są dyspozycjami, czyli trwałymi wyposażeniami duszy, natomiast owoce Ducha Świętego są skutkami i efektami działania łaski uświęcającej w człowieku – różnica między nimi ma charakter przyczynowo-skutkowy.
Święty Paweł w Liście do Galatów (Ga 5,22-23) wymienia 12 owoców Ducha Świętego: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność i opanowanie (według Wulgaty lista rozszerza się do 12 przez dodanie: długomyślność, skromność i wstrzemięźliwość). Owoce te są widzialnymi przejawami dojrzałości duchowej, jaką Duch Święty kształtuje w duszy wiernego.
Relacja między darami a owocami jest zatem następująca: dary Ducha Świętego uzdalniają do działania pod Bożym prowadzeniem, a owoce Ducha Świętego są tym, co w człowieku staje się widoczne dla innych, gdy dary działają skutecznie. Modlitwa i sakrament bierzmowania aktywują dary, a owoce dojrzewają stopniowo przez całe życie duchowe.
Dary Ducha Świętego a cnoty teologalne – wzajemne powiązania
Dary Ducha Świętego i cnoty teologalne – wiara, nadzieja i miłość – wzajemnie się dopełniają: cnoty teologalne ukierunkowują duszę ku Bogu, a dary Ducha Świętego uzdalniają ją do działania pod bezpośrednim Bożym prowadzeniem w konkretnych okolicznościach życia.
Święty Tomasz z Akwinu w „Sumie teologicznej” wyjaśnił, że cnoty teologalne i dary Ducha Świętego mają ten sam cel – zjednoczenie człowieka z Bogiem – lecz różny sposób działania. Cnoty teologalne działają przez wysiłek woli wspomagany łaską: wierzymy, ufamy, miłujemy. Dary Ducha Świętego natomiast uzdalniają duszę do „poruszania przez Ducha Świętego” – do działania w sposób przekraczający to, co możliwe przez same cnoty. Więcej o teologicznej nauce na temat cnót i darów w kontekście myśli średniowiecznej można znaleźć w życiorysie św. Tomasza z Akwinu.
Konkretne powiązania są następujące: dar mądrości doskonali cnotę miłości, dar rozumu doskonali cnotę wiary, dar rady doskonali cnotę roztropności. Dar bojaźni Bożej jest pierwszym krokiem otwierającym duszę na całe życie duchowe, a sakrament bierzmowania jest momentem, w którym Kościół błaga Ducha Świętego o pełne działanie wszystkich darów w nowo bierzmowanym. Katechizm Kościoła Katolickiego ujmuje tę relację jako organiczną całość: zbawienie wymaga zarówno cnót, jak i darów działających razem.
Według danych teologicznych opartych na nauczaniu Soboru Trydenckiego i Vaticanum II, jako obowiązującym do 2025 roku, nauka o darach Ducha Świętego pozostaje niezmienną częścią depozytu wiary.
Jak rozwijać dary Ducha Świętego w życiu duchowym?
Dary Ducha Świętego rozwijają się przez systematyczną praktykę modlitwy, korzystanie z sakramentów, czytanie Pisma Świętego, rachunek sumienia i posłuszeństwo Kościołowi – 5 konkretnych dróg, które otwierają duszę na działanie Ducha Świętego.
Praktyczne sposoby rozwijania darów Ducha Świętego są następujące:
- Modlitwa codzienna – w tym modlitwa liturgiczna (Liturgia Godzin, różaniec, modlitwy poranne i wieczorne) otwiera duszę na działanie Ducha Świętego i utrzymuje ją w stałym kontakcie z łaską uświęcającą.
- Regularne korzystanie z sakramentów – sakrament bierzmowania udziela darów, a systematyczne przystępowanie do sakramentu Eucharystii utrzymuje i pogłębia życie duchowe, przez które dary mogą działać.
- Czytanie Pisma Świętego – lectio divina, czyli modlitewne czytanie Biblii, aktywuje szczególnie dar rozumu i dar mądrości, otwierając rozum na bezpośrednie oświecenie przez Ducha Świętego.
- Rachunek sumienia – codzienny, szczery rachunek sumienia udrożnia działanie daru rady i daru bojaźni Bożej, wyrabiając w człowieku wrażliwość na natchnienia Boże i czułość sumienia.
- Przystępowanie do spowiedzi świętej – regularna spowiedź przywraca i pogłębia łaskę uświęcającą, bez której dary Ducha Świętego nie mogą działać w pełni; grzech ciężki blokuje ich działanie.
- Posłuszeństwo Kościołowi – przyjmowanie nauczania Kościoła, Katechizmu Kościoła Katolickiego i kierownictwa duchowego jako drogi rozpoznawania woli Bożej wspiera działanie daru rady.
- Naśladowanie świętych – czytanie życiorysów świętych jako wzorców działania darów Ducha Świętego w konkretnych życiorysach ludzkich. Przykładem jest nauczanie św. Jana Pawła II, który jako papież szczególnie podkreślał otwartość na Ducha Świętego jako drogę nowej ewangelizacji.
Teologia duchowości wskazuje, że dary Ducha Świętego rozwijają się proporcjonalnie do głębokości życia modlitewnego i sakramentalnego – nie są nagrodą za doskonałość, lecz drogą do niej.
Czy można utracić dary Ducha Świętego przez grzech?
Tak, grzech ciężki powoduje utratę łaski uświęcającej, a wraz z nią ustaje skuteczne działanie darów Ducha Świętego w duszy – lecz przez skruchę i sakrament spowiedzi świętej dary są przywracane.
Grzech ciężki (śmiertelny) zrywa relację z Bogiem przez utratę łaski uświęcającej, bez której dary Ducha Świętego pozostają w duszy jako trwałe wyposażenie, lecz nie działają w pełni i skutecznie. Teologia katolicka porównuje ten stan do instrumentu muzycznego, który istnieje, ale nie wydaje dźwięku, bo brakuje muzyka.
Katechizm Kościoła Katolickiego naucza, że grzech śmiertelny niszczy miłość w sercu człowieka, a przez to odcina go od Boga jako źródła wszystkich darów. Zbawienie jest możliwe tylko w łasce uświęcającej, dlatego powrót do niej przez spowiedź świętą jest aktem kluczowym. Przez szczery żal za grzechy, wyznanie ich kapłanowi w spowiedzi i rozgrzeszenie człowiek odzyskuje łaskę uświęcającą, a z nią pełnię działania darów Ducha Świętego.
Warto przy tej okazji pamiętać, że trzecie przykazanie Boże – „Pamiętaj, abyś dzień święty święcił” – wskazuje na udział w niedzielnej Eucharystii jako podstawowy wyraz posłuszeństwa Bogu i otwartości na Jego łaskę, co bezpośrednio podtrzymuje działanie darów w codziennym życiu. Zachowanie łaski uświęcającej przez regularną spowiedź, modlitwę i życie sakramentalne jest najpewniejszą drogą do owocnego działania darów Ducha Świętego na drodze do zbawienia.
Powiązane artykuły
- 9 Owoców Ducha Świętego z Listu do Galatów – znaczenie i opis – przewodnik główny
Członek rady parafialnej i wolontariusz w zespole medialnym parafii św. Tomasza. Pasjonat fotografii i dobrych tekstów. Na co dzień stara się uchwycić w kadrze i słowie życie naszej wspólnoty. Prywatnie mąż i ojciec dwójki dzieci.
